Ορισμός
Ως υποθυρεοειδισμός ορίζεται η μειωμένη παραγωγή των θυρεοειδικών ορμονών Τ3 και Τ4 από το θυρεοειδή αδένα, που έχει σαν αποτέλεσμα την επιβράδυνση όλων των μεταβολικών λειτουργιών του οργανισμού, καθώς και τη μείωση της σωματικής και νοητικής ικανότητας. Ο υποθυρεοειδισμός είναι από τις πιο συχνές μεταβολικές παθήσεις και προσβάλλει σε μεγαλύτερο βαθμό το γυναικείο φύλο.
Συμπτώματα
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι:
- Αύξηση του σωματικού βάρους ή δυσκολία απώλειας του, χαμηλός μεταβολισμός
- Κόπωση, υπνηλία, διαταραχές μνήμης, κατάθλιψη
- Αίσθημα ψύχους
- Ξηροδερμία, τριχόπτωση
- Διαταραχές εμμήνου ρύσεως, υπογονιμότητα
- Δυσκοιλιότητα
Διάγνωση
Η διαγνωστική διερεύνηση περιλαμβάνει:
- Εργαστηριακό έλεγχο στο περιφερικό αίμα (fT3, fT4, TSH)
- Μέτρηση της τιμής των αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων έναντι της θυρεοσφαιρίνης (thyroglobulin, TG) και της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (thyroid peroxidase, TPO)
- Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς αδένα
Αιτιολογία
Όσον αφορά στην αιτιολογία αυτής της δυσλειτουργίας του αδένα, η βλάβη μπορεί να εντοπίζεται σε κάθε ένα από τα 3 κέντρα ελέγχου της λειτουργίας του οργάνου (υποθάλαμος, υπόφυση, αδένας).
Η πιο συχνή αιτία υποθυρεοεδισμού και στη χώρα μας εξακολουθεί να είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Πρόκειται για μια ”καταστροφική” αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα, η οποία βασίζεται στο σχηματισμό αυτο-αντισωμάτων, δηλαδή παραγόντων άμυνας, που επιτίθενται σε στοιχεία του ίδιου του οργανισμού και στην προκειμένη περίπτωση του θυρεοειδικού παρεγχύματος, με αποτέλεσμα να πυροδοτείται μια κατάσταση φλεγμονής και εν τέλει καταστροφής των κυττάρων του θυρεοειδούς. Μπορεί να προκαλέσει και βρογχοκήλη (διόγκωση) αλλά και ατροφία του αδένα. Να τονιστεί ότι στα πρώτα στάδια της νόσου, οι ορμόνες συνήθως δεν διαταράσσονται ή πιθανόν να προκαλέσει και παροδικό υπερθυρεοειδισμό, οπότε δεν απαιτείται αρχικά τουλάχιστον καμία θεραπεία εκτός από παρακολούθηση ή και αναπλήρωση σεληνίου.
Άλλα αίτια είναι η έλλειψη ιωδίου, κληρονομικοί παράγοντες, βλάβες της υπόφυσης (2παθής υποθυρεοειδισμός), θυρεοειδίτιδες, λήψη άλλων φαρμάκων, χειρουργείο θυρεοειδή ή ακτινοβολία..
Θεραπεία
Η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού βασίζεται στην υποκατάσταση των θυρεοειδικών ορμονών μέσω της χορήγησης αυτών από το στόμα. Η θεραπεία αποκατάστασης πρέπει να λαμβάνεται πρωί τουλάχιστον 30΄πριν το πρώτο γεύμα, ενώ υπάρχουν πολλά τρόφιμα και φάρμακα, που επηρεάζουν την απορρόφησή της και θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν κατά την τροποποίηση της αγωγής. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας ελέγχεται με βάση τα επίπεδα της TSH και την κλινική εικόνα του ασθενούς. Με κάποιες εξαιρέσεις, όπου τα θεραπευτικά όρια είναι πιο στενά, π.χ. κατά την εγκυμοσύνη, στόχος της θεραπείας είναι μια ρύθμιση της TSH σε φυσιολογικά επίπεδα και απουσία συμπτωμάτων υπό- ή υπερδοσολογίας. Η αγωγή στην πλειοψηφία των περιπτώσεων και αναλόγως βέβαια το αίτιο είναι χρόνια-εφ όρου ζωής
